مواد شیمیایی واسطه ای پتروشیمی موادی هستند میان مواد پایه و محصولات نهایی است , این مواد مستقیم مصرف نمی شوند .
مهم ترین مواد شیمیایی واسطه ای پتروشیمی
۱. اولفینها (Olefins)
- اتیلن (Ethylene)
خوراک اصلی تولید پلیاتیلن، اتیلن اکساید، اتیلن گلایکول
- پروپیلن (Propylene)
تولید پلیپروپیلن، پروپیلن اکساید، اکریلونیتریل
- بوتادین و بوتیلنها
تولید لاستیکهای مصنوعی
۲. آروماتیکها (Aromatics)
بنزن (Benzene)
تولید استایرن، فنول، سیکلوهگزان
- تولوئن (Toluene)
حلالها، TDI، بنزن
زایلنها (Xylene)
مهم ترین مشتقات واسطه ای پتروشیمی
این مواد شیمیایی واسطهای از مهمترین محصولات پتروشیمی هستند که بهعنوان خوراک صنایع پاییندستی استفاده میشوند. این ترکیبات نقش کلیدی مهمی در تولید انواع پلیمرها، رزینها، الیاف مصنوعی، فومها و مواد شیمیایی صنعتی دارند و در صنایعی مانند بسته بندی، خودروسازی، نساجی، ساختمان، لوازم خانگی و سوخت کاربرد گستردهای دارند. استفاده از این مواد باعث ایجاد ارزش افزوده بالا، توسعه صنایع پاییندستی و کاهش خام فروشی در صنعت پتروشیمی میشود .
این مشتقات مهم واسطه ای عبارتند از :
- متانول → فرمالدهید، اسید استیک، MTBE
- اتیلن اکساید → اتیلن گلایکول (ضدیخ، پلیاستر)
- پروپیلن اکساید → پلییورتانها
- استایرن مونومر → پلیاستایرن، ABS
- اکریلونیتریل → الیاف اکریلیک، ABS
- فنول و استون → رزینهای صنعت
اهمیت مواد واسطهای پتروشیمی
مواد واسطهای پتروشیمی قلب زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی هستن. اهمیتشون رو میشه خلاصه و شفاف اینطوری گفت:
1. پل بین نفت و محصولات نهایی
این مواد از خوراکهایی مثل نفت و گاز بهدست میان و به مواد مصرفی روزمره تبدیل میشن؛ بدون اونا تولید پلاستیک، الیاف، لاستیک، رنگ، دارو و… عملاً ممکن نیست
2. ایجاد ارزش افزوده بالا
فروش نفت خام سود محدودی داره، اما تبدیلش به مواد واسطهای و بعد محصولات نهایی، ارزش اقتصادی رو چند برابر میکنه.
3. پایه صنایع پاییندستی
صنایعی مثل خودروسازی، بستهبندی، پزشکی، نساجی، لوازم خانگی و ساختمان کاملاً به این مواد وابستهان.
4.کاهش واردات و افزایش صادرات
تولید داخلی مواد واسطهای باعث خودکفایی صنعتی و ارزآوری از طریق صادرات میشه.
5. اشتغالزایی گسترده
از مهندسی و بهرهبرداری تا حملونقل و صنایع تکمیلی، فرصتهای شغلی زیادی ایجاد میکنه.
نقش کلیدی در توسعه صنعتی کشور
کشورهایی که در تولید مواد واسطهای قوی هستن، قدرت بیشتری در زنجیره جهانی صنعت دارن.